* Liệu qui định mới này có thể giải quyết những vấn đề tồn tại lâu nay của chế độ cử tuyển như tình trạng tuyển không đúng đối tượng, người học không trở về địa phương hoặc không được sử dụng sau khi tốt nghiệp...?

Tuổi Trẻ đã trao đổi với ông Ngô Kim Khôi (ảnh),  phó vụ trưởng Vụ ĐH & sau ĐH (Bộ GD-ĐT).  Ông Khôi đánh giá:

- Cử tuyển là việc tuyển sinh không qua thi tuyển vào ĐH, CĐ, trung cấp để đào tạo cán bộ, công chức, viên chức cho các vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn và các dân tộc thiểu số. Do yêu cầu đó nên điều quan trọng nhất đối với cử tuyển là phải thực hiện đúng đối tượng và sử dụng có hiệu quả người được cử đi đào tạo.

Cụ thể về phía người học, qui định về cử tuyển vào ĐH, CĐ có gì mới so với trước đây, thưa ông?

- Theo qui định mới, tỉ lệ người Kinh được cử tuyển không vượt quá 15% tổng chỉ tiêu, giảm so với tỉ lệ 20% trước đây. Như vậy, chỉ tiêu cử tuyển dành cho con em người dân tộc sẽ được tăng lên. Ngoài ra, vùng tuyển được mở rộng hơn đối với con em các dân tộc thiểu số chưa có hoặc có ít cán bộ đạt trình độ ĐH, CĐ, trung cấp.

Trong qui định trước đây có một điều kiện là người được cử tuyển phải tốt nghiệp THPT chưa quá ba năm tính đến thời điểm tuyển sinh. Nhưng qui định mới đã bỏ điều kiện này, chỉ yêu cầu đối tượng cử tuyển vẫn nằm trong độ tuổi không quá 25.

Theo tôi, điểm quan trọng nhất liên quan trực tiếp đến người học trong qui định mới về cử tuyển chính là qui định về việc tiếp nhận, phân công công tác và bồi hoàn học bổng, chi phí đào tạo nếu không thực hiện sự phân công công tác. Từ nay, người đi học theo chế độ cử tuyển sau khi tốt nghiệp đương nhiên sẽ được địa phương tiếp nhận và phân công công tác. Trước khi đi học, người học phải có cam kết. Nếu sau khi tốt nghiệp không thực hiện đúng cam kết, không tuân theo sự phân công công tác của địa phương sẽ phải bồi hoàn toàn bộ học bổng chính sách đã được nhận và chi phí đào tạo trong suốt thời gian học.

* Nhưng thưa ông, thực tế thời gian qua không ít trường hợp được cử tuyển học ĐH, CĐ nhưng khi trở về địa phương đã không được phân công công tác hoặc giao việc không đúng chuyên môn đã được đào tạo?

- Để không xảy ra tình trạng không bố trí được việc hay việc không đúng chuyên môn, ngay từ đầu  UBND các tỉnh thành có trách nhiệm căn cứ vào định hướng phát triển kinh tế - xã hội và nhu cầu của địa phương mình để đề xuất chỉ tiêu cử tuyển theo ngành nghề, đào tạo. Sau khi chỉ tiêu được phê duyệt, UBND tỉnh cũng là đầu mối chịu trách nhiệm đặt hàng đào tạo với các cơ sở giáo dục. Kinh phí đào tạo cử tuyển cũng do UBND các tỉnh thành chi trả trực tiếp cho các cơ sở giáo dục, học bổng chính sách cho người học theo chế độ cử tuyển do ngân sách địa phương cấp trực tiếp cho người học.

UBND các địa phương có người đi học cử tuyển còn phải có trách nhiệm phối hợp với cơ sở đào tạo để quản lý người học cử tuyển trong suốt quá trình đào tạo. Chính vì vậy, việc phân công công tác và thu hồi chi phí đào tạo, học bổng của những đối tượng không thực hiện đúng cam kết do UBND tỉnh chịu trách nhiệm sẽ khả thi hơn.

THANH HÀ thực hiện