1. Thơ Nôm Nguyễn Trãi sử dụng số lượng 2.484 từ/ 1.0867 lượt từ. Từ ngữ trong Quốc âm thi tập (QÂTT) được tiếp thu từ những thành tựu văn Nôm đời Trần, cải biến từ ngữ liệu Trung Quốc, song chủ yếu là chuốt lọc và phát triển từ tiếng nói của nhân dân . Bước đầu tìm hiểu ngôn ngữ thơ Nôm Nguyễn Trãi, luận án đã chỉ ra một vài nét đặc trưng như: Từ thuần Việt chiếm ưu thế hơn so với từ Hán – Việt, từ đơn âm được dùng với số lượt cao, sử dụng hư từ với tỉ lệ cao…Với lượng từ phong phú, có giá trị nghệ thuật, tác giả QÂTT không chỉ thành công trong việc diễn tả những trạng huống tình cảm của bản thân mà còn góp phần thúc đẩy ngôn ngữ văn học viết bằng tiếng Việt phát triển.

2. Sáng tác thơ Nôm, Nguyễn Trãi dựa vào thể thơ Đường luật song ông chủ trương phát huy cao độ những yếu tố dân tộc về mặt hình thức như cách gieo vần theo gốc dân gian (vần trong, vần tiếng cuối câu trên gieo với tiếng câu dưới ở những vị trí khác nhau, lối hài âm giữa những tiếng có vận mẫu tương đồng nhưng mang thanh điệu bằng - trắc trái ngược nhau); lối ngắt nhịp câu thơ khiến nhịp ở cuối câu là nhịp chẵn; đưa câu lục vào trong thơ, dùng xen với câu thất ngôn làm cho bài thơ giàu có về tiết điệu. Đ ó là điều ít gặp trong thơ Đường luật. Có thể xem đây là biểu hiện nỗ lực của Nguyễn Trãi trong hành trình đi tìm một lối thơ dân tộc.

3. Luận án đã tập hợp ý kiến của 7 bản phiên khảo và các nhà nghiên cứu về việc phiên âm và chú giải một số chữ trong QÂTT. Trên cơ sở đó lựa chọn và xác định một trong số nhiều giải pháp được xem là hợp lý hơn nhằm tiến tới một bản phiên QÂTT bằng chữ quốc ngữ gần với nguyên tác chừng nào tốt chừng ấy.

Với những kết quả đã đạt được, chúng tôi hi vọng góp thêm tiếng nói có cơ sở khoa học để khẳng định bản lĩnh, tài năng nghệ thuật cùng với những đ ó ng góp và vị thế của tác giả QÂTT đối với nền văn học dân tộc viết bằng tiếng Việt. Luận án sẽ ít nhiều hữu ích đối với những người làm công tác học tập, nghiên cứu và giảng dạy thơ Nôm Nguyễn Trãi.